Strip Turnhout


Jeroen Janssen over ‘Abadaringi’: “De cirkel is rond”

Voor in 1994 de genocide er los brak, leefde en werkte Jeroen Janssen in Rwanda, waar hij les gaf aan de kunstschool van Nyundo. Twintig jaar later keerde hij terug met schetsboek en stiften in de aanslag, om verslag uit te brengen over de plaatsen en de mensen die hij zo goed had gekend. “Waar ik voor mijn vorige boek ‘Doel’ nog geregeld vanuit mijn atelier werkte, koos ik er nu resoluut voor om op locatie te tekenen”, vertelt Jeroen. “In Vlaanderen aan de Dender, in Frankrijk aan de Loire, maar vooral in Rwanda, aan de oevers van de Grote Meren. De titel ‘Abadaringi’ verwijst naar de lokale benaming voor ‘ceux de l’Ecole d’Art’. Vandaag zijn ze leraar, ambtenaar, kok of kunstenaar maar allemaal delen ze een verleden aan de school van Nyundo. Die mensen, vaak oud-leerlingen van mij, spelen de hoofdrol in dit boek.”

“Ik vind het makkelijker om te schrijven over wat dicht bij mij staat. En als ik over een onbekend onderwerp schrijf, heb ik het nodig om mij er echt in in te leven. Voor een stripinterview in het Franstalige tijdschrift 24h01 moest ik eens een Argentijnse schrijver tekenen. Ik was een beetje ontgoocheld dat ze mij de opname van een Skypegesprek zouden geven om mijn tekeningen op te baseren. Ik heb dat geweigerd en ben op eigen kosten naar Spanje getrokken om die mens in levende lijve te tekenen. Een mooie ervaring. Toen ik ‘Doel’ maakte, had ik het ook nodig om daar regelmatig te verblijven en met de mensen op te trekken. Zo maak ik van eender welk onderwerp een ‘persoonlijke ervaring’ en dat werkt best voor mij. Op die manier was het werken vanuit echt persoonlijke ervaringen een verademing voor mij.”

“De werktitel voor ‘Abadaringi’ was ‘Muzungu 2.0’, naar mijn allereerste strip. Het lijkt in niets op ‘Muzungu’ maar het is wel met dezelfde drijfveer gemaakt. De cirkel is rond. Dit is het soort boek dat ik ook in 1994 wel had willen maken, al wist ik toen nog niet dat je zo’n boek KON maken. Een boek met een verhaal en met tekeningen, waarin de schoonheid van Rwanda tot zijn recht komt, de boeiende personages die mij daar langs alle kanten omringden, maar ook de duistere kanten van de mens, die uiteindelijk in iedere mens zitten, ook hier bij ons. Omdat ik dit keer met bestaande personen gewerkt heb, is het boek wel genuanceerder, het gaat dieper.”

“Ik wilde ook tonen hoe desinformatie, racisme en extremisme tot drama’s zoals de Rwandese genocide kunnen leiden. Vandaag meer dan ooit bedreigen die gevaren ook onze westerse maatschappij. Maar in dit boek heb ik er dat veel minder dik op gesmeerd dan in ‘Muzungu’, zodat bijna geen enkel personages echt onsympathiek overkomt. Nu betrap ik mezelf erop dat je, wanneer je beter naar de mensen gaat luisteren en je openstelt voor hun verhaal, je dingen ook beter gaat begrijpen. En dat de waarheid altijd meer dan één kant heeft. In die zin is het voor mij een beter boek geworden dan ‘Muzungu’ – om nog niet te spreken over de evolutie in vorm en vertelwijze die mijn werk in 20 jaar doormaakte.”

“Mijn volgend project? Ik werk nog aan een stripbiografie van componist Schubert, al was het maar als eerbetoon aan Pieter van Oudheusden (de in 2013 overleden scenarist waar Janssen vaak mee samenwerkte, nvda). Maar omdat mijn werk sinds ‘Doel’ zo’n evolutie doorgemaakt heeft, denk ik er over om het ook met Schubert op een andere manier aan te pakken. Hoewel 85% van de tekeningen klaar is, sluit ik niet uit dat een deel er van in de prullenbak belandt en dat ik er een totaal ander boek van maak.”

“Verder wil ik blijven rondlopen in de wereld, naar mensen gaan – wat een hele opgave is voor een verlegen mens als ik – en hun verhalen tekenen. Ik ben alvast begonnen met regelmatig naar Doel terug te keren want daar zitten nog veel verhalen in de poldergrond. Ik sluit niet uit dat er een ‘Doel 2’ komt – en als nu reactoren 3 en 4 hopelijk ooit eens gaan sluiten, waarom ook geen boek Doel 3 en 4 (lacht)? En dan zijn er nog vele ideeën die in mijn hoofd ronddwalen. Ik heb in elk geval niet gewacht tot ‘Abadaringi’ van de drukker kwam om terug te beginnen tekenen en schrijven.”

‘Abadaringi’ verschijnt bij Oogachtend en wordt donderdag 4 februari voorgesteld in de Sint-Lukas Hogeschool in Brussel. Meer info via Facebook.

26 January 2016, 06:00 Wouter
Sluit

Stripgids is dood,
leve Stripgids!

Het nieuwe Stripgids is niet alleen dikker en groter, maar ook interessanter dan ooit tevoren. Vanaf 15 juni overal te verkrijgen, en aan een vriendelijke prijs.

Wil je het helemaal makkelijk maken? Neem dan een abonnement. Dan valt jouw exemplaar netjes in de bus en mis je geen enkel nummer.

Met een abonnement krijg je bovendien fijne verrassingen. Je leest het goed, verrassingen – meervoud.


Ontdek hier ons onweerstaanbare aanbod Naar de startpagina