Strip Turnhout


“Fictie zegt vaak meer over de auteur dan autobiografisch werk”

Morgen zaterdag lanceert Michiel van de Pol zijn nieuwe boek ‘Spotters’ op het KLAXON stripfestival. Waar zijn vroegere werk, zoals het met de Willy Vandersteenprijs bekroonde ‘Terug naar Johan’, vaak autobiografisch was, vertelt hij ditmaal het liefdesverhaal van de stille Frank en de flamboyante Julia. “Maar veel fictie zegt vaak meer over de schrijver of tekenaar, doordat eventuele zelfcensuur helemaal wegvalt”, vertelt Michiel. “Als ik het nu teruglees, zie ik zeker autobiografische elementen, zoals hoe de hoofdpersoon omgaat met zijn naderend vaderschap. In het boek is het wel veel extremer dan als ik het autobiografisch had gemaakt. Het mannelijke hoofdpersonage is gebaseerd op een vriend van me. Karakters in mijn boeken zijn vaak een samenraapsel van eigenschappen van mensen die ik echt ken.”

Het was al weer vier jaar geleden dat er nog eens een strip van de hand van van de Pol verscheen. Nochtans waren het idee en de eerste schetsen voor ‘Spotters’ er al snel na zijn vorige boek, ‘Scherpschutters’. “Maar ik verdien mijn brood als tekenaar, maak geen gebruik van subsidies en heb geen bijbaan. Gelukkig heb ik steeds meer opdrachtwerk de laatste jaren, mede dankzij Comic House, mijn agent. Consequentie is dan wel dat het maken van een boek wat meer tijd in beslag neemt. Mocht je denken dat het wel weer eens heel lang zou kunnen duren voor een volgend boek, dat zou best mee kunnen vallen: de werktitel voor de volgende is ‘De Gevoelige Mannenclub’ en het scenario is al af!”

In zijn eigen boeken mag Michiel dan al volledig zijn zin doen, voor zijn commerciële opdrachten moet hij rekening houden met de wensen van zijn opdrachtgevers. “Ik heb gemerkt dat ik het werken voor klanten erg prettig vind en niet alleen vanwege de financiële kant”, aldus Michiel. “Uitvinden wat iemand nou precies wil, soms het initiatief moeten nemen, een andere keer meer uitvoerend en je dus wat meer dienend opstellen, dat hele spel tussen opdrachtgever en tekenaar heeft een heel eigen en vaak aangename dynamiek. En als alles goed gaat heb je aan het eind van de dag echt iets voor iemand betekend, dat is ook heel prettig.”

‘Spotters’ wordt officieel gepresenteerd op zaterdag 30 april om 16u in stripspeciaalzaak Het Beeldverhaal in Amsterdam. Michiel van de Pol brengt die middag ook origineel werk, waaronder fake covers van toekomstige graphic novels en dagboekstrips, mee.

22 April 2016, 06:00 Wouter

‘Kleine Helden’ door de ogen van bachelorstudenten Sint-Lukas

Vanavond zendt Canvas de laatste aflevering uit van ‘Kleine Helden’, waarin Rudi Vranckx en zijn team een gezicht geven aan gewone mensen die in de moeilijkste omstandigheden het verschil maken. Naast een televisiereeks werden er rond de ‘Kleine Helden’ ook een website en een boek gemaakt – en een graphic novel. “De Leuvense stripwinkel Gobelijn heeft Rudi naar mij verwezen”, vertelt Johan Stuyck, coördinator van de richting Beeldverhaal van Sint-Lukas Brussel en uitgever bij Oogachtend.

De derdejaarsstudenten mochten voor hun bachelorproef aan de slag met de dossiers van Vranckx en daar hun eigen ding mee doen. “Ik heb Rudi wel meteen gezegd dat het geen klassieke strips zouden zijn omdat wij onze studenten aanmoedigen om experimenteel te werken. Hij zag dat zitten, ook al wist hij niet wat te verwachten. Ik had meteen het plan om de verhalen gebundeld uit te geven, ik was (zelf)zeker genoeg dat het zou lukken.”

De negen verhalen in ‘Kleine Helden’ zijn geen conventionele stripverhalen, er wordt lustig geëxperimenteerd met de vorm. “Maar dat zijn de studenten ook zo gewoon. Zeker voor hun bachelorproef laten we ze vrij om de vorm te kiezen. Ze hebben uit een aantal dossiers hun eigen keuze gemaakt. Ilah en ik hebben hen als begeleidende docenten wel advies gegeven en gewezen op sommige voor- of nadelen van bepaalde dossiers. Er zijn wel twee verhalen die niet in het boek staan omdat ik het resultaat niet voldoende vond.”

In tegenstelling tot de televisiereeks geef de graphic novel geen objectief verslag van de feiten. “Het zijn verhalen gebaseerd op echte feiten maar geïnterpreteerd en aangevuld door de auteurs. Ze leefden zich in en maakten een verslag van wat er volgens hen gebeurd is of had kunnen gebeuren. De studenten vonden het fijn om te vertrekken van echte dossiers met echte mensen. Dat is enerzijds makkelijker om te starten omdat er geen twijfels zijn over het scenario. Anderzijds is het moeilijker om toch een goed en interessant verhaal te vertellen dat ook grafisch rijk is.”

Met deze ‘Kleine Helden’ en ‘Abadaringi’ van Jeroen Janssen zet Oogachtend de Vlaamse stripjournalistiek wat steviger op de kaart. “Dat is geen bewuste strategie maar zeker een keuze”, aldus Johan. “Ik vind het zelf belangrijk dat dit soort beeldverhalen gemaakt wordt. Ik hou van documentaire strips – ook van fictie maar die is er al meer dan genoeg.”

12 April 2016, 06:00 Wouter

Boerke zoekt het hogerop

In zijn vorige albums liet Pieter de Poortere zijn antiheld Boerke meespelen in Hollywood-films en werd hij verkleed als sprookjesfiguur. In ‘Boerke in space’ gaat hij op verkenning in de oneindigheid van het universum. “Ik heb eigenlijk via mijn oudere broer een hele portie science-fiction meegekregen”, vertelt Pieter. “Hij spaarde de ruimteschepen en had alles van Star Wars, zelf was ik meer in ridders geïnteresseerd. Blijkbaar ben ik toch genoeg gefascineerd geraakt om er een Boerkesalbum aan te wijden.”

Bovendien is het geen slecht moment om verhalen rond science-fiction en ruimtereizen uit te brengen. “Als je er op begint te letten, is het echt alomtegenwoordig in de media. Ik heb soms het gevoel dat het een soort religie is geworden voor mensen op zoek naar een nieuw geloof. Meer dan genoeg materiaal voor een nieuw album dus. Dat heeft ruwweg drie thema’s, enerzijds heb je ‘Börk’, de alien-versie van Boerke, waar eigenlijk de oorsprong van dit album ligt. Dan is er een deel grappen met Boerke die close encounters met buitenaards leven beleeft en dan zijn er nog verhaaltjes die bekende films parodiëren.”

‘Boerke in space’ verschijnt bij Nanuq, de vierde uitgeverij van de avonturen van de woordeloze antiheld. “Ik heb Nanuq opgericht met de mensen van mijn productiehuis De Hofleveranciers”, legt Pieter uit. “Zo kunnen we veel sneller inspelen op de vele Boerkesevents die we de laatste tijd organiseren. We werken en schrijven ook samen aan elkaars producties. We zullen niet enkel boeken uitgeven maar ook dvd’s, games, kinderboeken, bordspellen… van alle artiesten die bij De Hofleveranciers zitten. In Frankrijk blijft ‘Boerke’/‘Dickie’ wel bij uitgeverij Glénat, dat loopt uitstekend.”

Op de Gentse beurs FACTS nam Pieter het enkele keren op tegen Kim in een tekenbattle. Het wedstrijdje eindigde in een gelijkspel en dat is blijkbaar geen toeval. “We zijn aan elkaar gewaagd, ik merk dat we ongeveer op dezelfde manier denken. Zo hebben we tijdens de battles wel al eens dezelfde grap verzonnen. Het is fijn omdat je directe respons krijgt van je publiek. Normaal gezien hoor je niemand lachen als je een grap tekent. Nu krijg je er applaus voor. Donderdag 14 april strijden we nog eens in het CC van Sint-Truiden, waar onze duo-expo dan afloopt.”

Scheidsrechter van de battles is comedian William Boeva, die ook de rol van de eskimo Joe speelt in de animatiereeks ‘Joe en Waldo’ (klik op de foto hierboven voor een preview). “Daar zijn we nog steeds hard mee bezig”, aldus Pieter. “Iedereen in de animatiesector weet dat preproductie en financiering een werk van lange adem is maar het vlot zeer goed. Ondertussen werken we met de artistieke ploeg verder aan de scenario’s. De manier van werken van ons ‘huis’ biedt het voordeel dat dat kan terwijl er ondertussen op zakelijk vlak belangrijke stappen worden gezet om zo snel mogelijk met de draaiperiode te kunnen starten. Maar daarvoor moeten we met de artistieke ploeg ook nog veel werk verzetten. Binnenkort meer nieuws!”

8 April 2016, 06:00 Wouter

Esther Hans: “Ik hou van mislukte liefdes en louche muzikanten”

In ‘The Unfortunate Love Life of Charlene Williams’ combineert Esther Hans haar schilderijtjes met onderschriften en jazzmuziek. Voor de 49-jarige Nederlandse betekent het haar stripdebuut. “Maar verhalen verzinnen doe ik al van toen ik negen was. Op school maakte ik de stripjes en tekeningen voor de schoolkrant. Op de kunstacademie schreef ik in combinatie met tekeningen en filmpjes die ik maakte. Ik ben een laatbloeier omdat ik na de academie veel gereisd heb en mijn drie kinderen alleen heb opgevoed maar ik ben altijd blijven tekenen. Drie jaar geleden heb ik besloten om vol voor mijn kunst te gaan en nu ga ik los.”

“Ik ben iemand die enorm veel associeert en vanuit verhalen denkt. Als ik iemand zie lopen op straat met een hondje, bedenk ik waar die persoon naar toe gaat en wat hij straks gaat doen. Ik kan nooit normaal in de kroeg zitten eigenlijk, bij iedereen leg ik verbanden en verzin ik verhalen. Vanuit de paraplu van een verhaal schilder en schrijf ik en zo ontstaat er meestal een gigantisch script met feiten, foto’s, muziek, mode. Alles wat me intrigeert probeer ik te gebruiken.”

“‘The Unfortunate Love Life of Charlene Williams’ gaat over liefde en verraad in de jaren vijftig. Die periode vind ik heel intrigerend omdat er toen nog keurige en beschaafde omgangsvormen bestonden. Zelfs de jazzmuzikanten en gangsters hadden mooie pakken aan, het straalde klasse uit. En dan laat ik in het verhaal de boel fout gaan in een droog opgetekende stijl (lacht).”

“De tekst is in het Engels, omdat ik een groot filmliefhebber ben, dol ben op clichés en als kind in Schotland heb gewoond, dus mijn tweede taal is Engels. Ik wilde een stoere achtergrond, daar leent de stad Detroit zich goed voor. En ik houd van zaken die misgaan: liefdes die mislukken, lullige zakendeals, louche muzikanten…”

“Het boek is er gekomen dankzij crowdfunding via Voordekunst.nl. Ik had me goed voorbereid want het betrof een groot bedrag: ik moest in ongeveer twee maanden 10 000 euro bij elkaar zien te halen. Ik heb me er helemaal in gegooid en deed op een gegeven moment niets anders dan crowdfunden. Het bedrag kroop omhoog. Ik heb bedrijven benaderd, iedereen opgebeld die ook maar enigszins een link had met boeken, jazz, strips. Het Amsterdams Fonds voor de Kunst heeft nog een donatie gedaan van 1000 euro. Het was voor mij een enorm leerproces en zeer bevredigend om te doen, omdat ik dit project nagenoeg zonder subsidie zelf tot stand heb kunnen brengen. Ik ben niet vies van ondernemerschap. Dit boek is zo’n beetje mijn kind, daar vecht ik voor!”

“De boekpresentatie was een prachtige afsluiting van dit proces. Esther Gasseling en Ger van Wulften van uitgeverij Xtra hebben een feestelijke middag geregeld met Frits Jonker die hele bijzondere fifties plaatjes draaide. Het was een heel bevredigend gevoel om de lancering van het boek samen met de donateurs, vrienden en fans te vieren. Ik heb al hele mooie reacties op het boek gehad, dat het lekker ‘out of the box’ is en weer eens wat anders dan de geijkte strip. Nu moet het natuurlijk ook daadwerkelijk verkocht worden!”

14 April 2016, 06:00 Wouter

Huis Haas stuurt De Zinerie de baan op

Illustratrices Ephameron en Mayken Craenen, die onder de naam Huis Haas onder meer kunstfestival Grafixx organiseren, en tekenaar Ward Zwart pakken uit met De Zinerie. In die mobiele kraam verzamelden ze een internationale selectie zines, door de auteurs zelfgemaakte uitgaves op kleine oplages. “Villanella, de vzw die DE Studio in Antwerpen beheert en ons had ingelijfd voor Grafixx, had gevraagd om een jaarwerking op poten te zetten”, legt Ephameron uit.

“Omdat het festival enorm populair is en er erg veel potentieel zit in de grafische kunsten – potentieel dat in België amper benut wordt – zagen we dat uiteraard zitten. We hebben na de vorige editie dus geïnvesteerd in de aankoop van publicaties van verschillende small press uitgevers en kunstenaars, die we nu in onze Zinerie aanbieden: een kraam met zines, postkaarten, krantjes, boeken, stickers, tassen en nog veel meer.”

Volgens Ephameron vervaagt de grens tussen kunstenaarsboek en zine. “Meer en meer kunstenaars vinden inspiratie in het beeldverhaal. Omgekeerd vindt het beeldverhaal ook steeds vaker inspiratie in de beeldende kunsten. Zo overlappen beide kunsttakken elkaar frequent – denk bijvoorbeeld maar aan Gary Panter, Raymond Pettibon of Dominique Goblet.”

De Zinerie debuteert dit weekend op de tweede editie van het Gentse Les VoiZines. “We willen niet alleen op de reguliere zine fests en stripfestivals aanwezig zijn, maar ook op minder voor de hand liggende plekken en kunstevenementen, om op die manier de zelfpublicatie onder de aandacht te brengen.” De komende maanden vat De Zinerie voornamelijk post in Antwerpen, onder meer op het Klaxon festival en tijdens het Antwerp Art Weekend in DE Studio.

9 April 2016, 06:00 Wouter