Het leven is geen lolletje voor Marco, een neurotische fotograaf en het hoofdpersonage van ‘De dagelijkse worsteling’ van Manu Larcenet. De reeks, een van de beste strips van het eerste decennium van de eenentwintigste eeuw, verscheen indertijd in vier losse delen, die nu gebundeld zijn tot één handzaam volume. Marco worstelt met het leven; hij vindt het geen lolletje. Hij heeft het moeilijk met de dood van zijn vader, hij vindt zijn draai niet in zijn relatie en zijn vaderschap, niks gaat vanzelf. Toch probeert hij zo goed en zo kwaad als het gaat een evenwicht te vinden.
Dat mag niet meteen als een synopsis voor een spannende strip klinken, toch is ‘De dagelijkse worsteling’ dat wel. Larcenet, die de stiel leerde bij het humoristische stripblad Fluide Glacial en ondertussen net het derde deel van zijn nieuwe, al even verbluffende reeks ‘Blast’ afwerkte, slaagt erin om over een man die twijfelt aan de fundamenten van zijn bestaan een beklijvende en ontroerende strip te maken. Een moderne klassieker. (TH)
Manu Larcenet
‘De dagelijkse worsteling’ (integrale), De Bezige Bij/Oog&Blik, 240 blz., €24,90.
*****
De roman ‘L’attentat’ (door uitgeverij Atlas ooit nog in het Nederlands uitgebracht als ‘De aanslag’) was een gigantisch succes in Frankrijk. Schrijver Yasmina Khadra (een Algerijn die als pseudoniem een vrouwennaam gebruikt) doet in het boek het relaas van een Palestijnse dokter die in een Israëlisch ziekenhuis werkt. Na een zelfmoordaanslag werkt hij urenlang door om levens te redden en de gewonden te verzorgen. Om vervolgens te horen te krijgen dat het zijn eigen vrouw was die zich bij de aanslag heeft opgeblazen.
Ook deze stripversie verhaalt over de zoektocht van de man naar de mogelijke motieven van zijn vrouw. Hij probeert de daad van zijn vrouw te begrijpen, en duikt de onderbuik van het Israëlisch-Palestijnse conflict in. Wat hij daar vindt, is niet fraai. Uiteindelijk bevat de strip vooral talking heads, maar het basisidee voor het verhaal en de uitwerking zijn van die aard dat je als lezer middels een spannend, uiterst zorgvuldig gecomponeerd verhaal helemaal meegezogen wordt in een normaal gesloten wereld: die van de zelfmoordterroristen. Vrij existentiële vragen als ‘hoe goed ken je iemand?’ en ‘kan je wel iets zeggen over de motieven van iemand anders?’ komen gaandeweg op een heel navrante wijze aan de oppervlakte. (ZS)
Dauvillier & Chapron (naar Yasmina Khadra)
‘L’attentat’, Glénat, 152 blz., €25,50. (Franstalig)
****
Marc Legendre wint Bronzen Adhemar / Vlaamse Cultuurprijs voor de Strip 2013 (foto copyright Stripgids/Bart Van der Moeren)
Marc Legendre, de auteur van onder meer Biebel, Verder en Amoras, is de laureaat van de Bronzen Adhemar / Vlaamse Cultuurprijs voor de Strip 2013. Legendre ontvangt op de openingsceremonie van het Stripgids festival Turnhout op vrijdag 13 december uit handen van Vlaams minister van Cultuur Joke Schauvliege de Bronzen Adhemar en de prijs 12.500 euro van de Vlaamse Gemeenschap. Het festival loopt van 13 tot 15 december en wijdt een overzichtstentoonstelling aan het werk van Marc Legendre.
Op 17 april koos een onafhankelijke jury, onder voorzitterschap van Steven Dupré, met Marc Legendre voor een uitzonderlijk veelzijdig kunstenaar die zichzelf herhaaldelijk opnieuw uitvindt en zo zijn plaats kreeg binnen elke generatie van stripmakers.
Marc Legendre, geboren in 1956, werd in de jaren ‘80 en ’90 bekend met twee jeugdseries, Biebel en Sam. Biebel was een knotsgekke, hyperkinetische stripserie, waarin Legendre het surrealisme van zijn grote voorbeeld Marc Sleen in Nero kruiste met het anarchisme van de toenmalige gagseries uit voornamelijk het weekblad Robbedoes. Met Sam, een stoere meidenreeks over de titelheldin die in een garage werkte, maakte Legendre met tekenaar Jan Bosschaert een strip die nog steeds algemeen beschouwd wordt als een van de beste series ooit gemaakt voor dat lezerssegment.
Legendre, die ook kortstondig hoofdredacteur was van het stripblad Kuifje en het Suske en Wiske weekblad, leidt vanaf 1995 een teruggetrokken bestaan op de Canarische eilanden. Eilanden zouden voortaan letterlijk en figuurlijk een terugkerend thema worden in zijn werk.
In 2005 verraste hij vriend en vijand met de verschijning van Finisterre, zijn eerste grafische roman en het eerste deel van een drieluik over zinloosheid. Met opvolger Verder trok Legendre alle registers open: hij experimenteerde naar hartenlust met zijn grafische vertelvorm, waarbij hij niet alleen tekende, maar ook bewerkte foto’s gebruikte. Voor veel lezers ging Legendre te ver, maar de literaire wereld sloot hem in de armen met een nominatie voor de Libris Literatuurprijs.
In Wachten op een eiland, het afsluitende deel van het drieluik, ging Legendre ten slotte op zoek naar een evenwicht tussen enerzijds een toegankelijk idioom en vertelritme en anderzijds een verontrustende subtekst.
Vervolgens maakte Legendre een bewerking van Reynaert de Vos op tekst van René Broens en Asem, een nagenoeg tekstloze strip over racisme. Tussen al deze activiteiten door schreef hij ook jeugdliteratuur en scenario’s voor albums van onder meer Charel Cambré en Kristof Spaey en nieuwe albums van Sam.
Terwijl de lezer zich verwachtte aan een volgend onthutsend boek, nam de carrière van Legendre vorig jaar terug een scherpe bocht, toen bekend werd dat hij als schrijver werd toegevoegd aan het team dat De Rode Ridder maakt, naast scenarist Martin Lodewijk en tekenaar Claus Scholz. En pas na de jurering van de prijs maakte WPG Uitgevers bekend dat Legendre ook de scenarist is van Amoras, de nieuwe spin-off van Suske en Wiske, die de moederserie nieuw leven moet inblazen en meteen de eerste grote stap betekent van de uitgevers in hun strategie van character development.
Uit het juryrapport:
“De jury bekroont in Marc Legendre een extreem veelzijdig kunstenaar, die niet aflatend de grenzen van de strip en andere media opzoekt, bovendien vaak met een diep geworteld sociaal engagement. Legendre is een allround auteur die alles gebruikt wat de strip kan dienen en die blijk geeft van een beheersing van elk aspect van het medium.
Hij tekent en schrijft, voor zichzelf of anderen, in uiteenlopende genres en kunstvormen, van een komische jeugdserie tot doordachte graphic novels, en voor alle leeftijden. De knotsgekke Biebel en de verfrissende Sam staan in het collectieve geheugen gegrift en smaken als zoete nostalgie voor meer dan één generatie. Met meer recente projecten zoals zijn drieluik rond zinloosheid Finisterre, Verder en Wachten op een eiland verkent Legendre, wars van alle conventies, de grenzen en raakvlakken tussen beeldverhaal en literatuur. Zijn huidige werk roept uiteenlopende reacties op, omdat hij in een medium in evolutie routes kiest die niet voor de hand liggen en waarin niet iedereen hem volgt. Legendre is een auteur van wie het publiek nog veel mag verwachten, maar niet per se dat wat het verwacht.
De jury waardeert in het werk van Legendre de integriteit van zijn zoektocht naar steeds nieuwe uitdrukkingsvormen van wat hem raakt en wat er leeft in de maatschappij, vrij van commerciële drijfveren. Hij denkt ‘out of the box’, durft flink buiten de lijntjes te kleuren en werkt samen met uiteenlopende kunstenaars, die zijn werk inspireren. Hij heeft de moed om aan lange, niet voor de hand liggende projecten te werken. Hij is begaan met en op de hoogte van wat er in de stripwereld reilt en zeilt, even goed met de jonge generatie die in de startblokken staat als met zijn generatiegenoten.
De jury wenst de laureaat veel succes in zijn vaak onvoorspelbare traject en hoopt dat hij zichzelf blijft heruitvinden.”
De jury vergaderde op woensdag 17 april 2013 en bestond uit Steven Dupré (voorzitter – laureaat 2010-2011), Johan De Moor, Jan Bosschaert, Walter Pauli, Mieke De Loof, Ilke Froyen, Lieve Scheers en Anja Goyens. Jan Bosschaert en Mieke de Loof verlieten bij de finale stemming de vergadering wegens persoonlijke en/of professionele banden met de auteur.
Stripgids
Marc Legendre is de 20ste laureaat van de Bronzen Adhemar, die sinds 1977 wordt uitgereikt en sinds 2003 door de Vlaamse overheid wordt erkend als Vlaamse Cultuurprijs voor de Strip. De Bronzen Adhemar / Vlaamse Cultuurprijs voor de Strip is een samenwerking tussen Stripgids en de Vlaamse overheid.
Stripgids heeft de ambitie de kwaliteiten en het onschatbare erfgoed van de Vlaamse strip internationaal te promoten door het gelijknamige tijdschrift, tentoonstellingen, het Vlaams Documentatiecentrum voor de Strip en het tweejaarlijkse Stripgids festival in Turnhout.
‘Sesamstraat’, ‘Peanuts’, ‘Kuifje’, de schilderijen van Magritte, ‘Jommeke’, ‘de Smurfen’, ‘Star Wars’, ‘E.T.’… Pas nu een selectie van zijn cartoons, voor het eerst in zeven jaar, nog eens tot een boekje gebundeld wordt, valt op hoe dikwijls cartoonist Kim Duchateau gebruik maakt van iconische figuren en beelden uit de populaire cultuur. Zelfs de kleinste aanleiding volstaat om hen te linken aan de actualiteit. De meeste van de hier verzamelde cartoons werden gemaakt naar aanleiding van het nieuws van de dag, voor kranten en tijdschriften. Maar het nieuws van elke dag is voor Kim in de eerste plaats een aanleiding om zijn ongebreidelde fantasie de vrije loop te laten. Surrealistisch, absurd, ontspoord, tegendraads, soms pervers – maar altijd grappig, en vaak zondermeer hilarisch. (MG)
Kim (Duchateau)
‘Alles komt los’, Oogachtend, geen paginering, 80 blz., €19.
***
]]>
In deze nieuwe conceptreeks van Dupuis (we laten het nulnummer over Brussel door Dupré en Alcante even buiten beschouwing) staat telkens een Interpolcase centraal die –volgens het strookje op de cover althans – geïnspireerd is op waargebeurde feiten. Nu overtreffen bepaalde ‘echte’ zaken jammer genoeg maar al te vaak de fictie, maar we weten toch niet goed wat we hiervan moeten denken.
In ‘Stockholm’ krijgen we een dertien-in-een-dozijn scenario voorgeschoteld van Sylvain Runberg (‘Hammerfall’, ‘Orbital’) over een collectieve zelfmoord in een sekte. Als alle onderhuidse spanning dan ook nog eens consequent de nek omgewrongen wordt door de platte tekeningen van Peter Bergting, mag je onze portie wel aan Fikkie geven.
‘Mexico’ is gelukkig al een heel stuk consistenter. Scenarist Philippe Thirault (van het knappe ‘O’boys’) en tekenaar Lionel Marty laten niet alleen de jaarvoorraad bloed van de lokale Rode Kruisafdeling van de pagina’s spatten, maar leveren ook nog eens een vlot leesbare thriller af. In 2013 verschijnt er een derde deel dat zich afspeelt in Rome. We wachten af in welke richting de balans van Vrouwe Justitia overhelt. (MS)
Diverse auteurs
‘Agency Interpol: Stockholm / Mexico’, Dupuis, 56 blz., €6,95 per deel.
**/***
]]>
Babs, de levensgezellin van de wat klungelige privé-detective Jerome K. Jerome Bloks, treft een bezoeker aan die haar aan de voordeur zit op te wachten: haar eigen vader, die ze al sinds haar kinderjaren overleden waande. Het zet haar leven en dat van haar vriend enigszins overhoop. Bovendien werkt Bloks aan een chantagezaak die zich rond het kerkje van de buurt afspeelt. Babs en Jerome hebben meer dan genoeg om handen, en met name de laatste stuntelt zich met wat Brits flegma overal doorheen.
‘Jerome K. Jerome Bloks’ is al jaren een reeks die enigszins in de luwte een heel eigen plaats en een vast publiek heeft veroverd. Het gaat dan ook telkens om goed vertelde avonturen met veel humor en vooral ontwapenende en geloofwaardige karakters. Senioren, mensen in de marge en zelfs losers blijken in de wereld van Dodier vaak warme en interessante mensen. Al 23 albums lang een erg innemende strip. (ZS)
Dodier
‘J.K.J. BLOKS 23: Post mortem’, Dupuis, 48 blz., €6,95.
***
Brabant Strip is een organisatie van stripliefhebbers die zich toelegt op het uitgeven van strips uit de gloriedagen van het Belgische beeldverhaal. Alle aangesloten leden krijgen vijf keer per jaar een magazine in de bus, en heruitgaves van vergeten of onuitgegeven werk van bekende en minder bekende namen. De kwaliteit van het uitgegeven werk is wisselvallig, maar de uitgaves geven steeds blijk van zowel deskundigheid als grote liefde voor de strip.In 2012 bracht Brabant Strip veel werk uit van de vergeten Vlaamse strippionier Pink, pseudoniem van Eugène Hermans (1911-1992). Een regelrechte ontdekking, want Hermans was de eerste die in Vlaamse strips tekstballons introduceerde, en tot voor kort was zijn werk zo goed als onbekend. ‘Verzet tegen de Gestapo!’ dateert uit 1945, en is een avonturenstrip over een weerstander. Het werk van Pink is een kind van zijn tijd, het scenario (van een zekere “professor Coremans”) ronduit zwak, maar het frisse tekenwerk maakt veel goed. (TH)
Pink
‘Verzet tegen de Gestapo! De buitengewone avonturen van Pietje de Vechtjas’, Brabant Strip, 32 blz., enkel verkrijgbaar bij Brabant Strip Magazine 191.
***
Het Stripgids festival Turnhout, dat doorgaat op 13, 14 & 15 december 2013, richt de schijnwerpers op Lucky Luke, de zingende cowboy uit Vlaanderen, met een exclusieve tentoonstelling.
En verder…
- Stripgids festival Turnhout op 13 – 14 – 15 december
- Exclusieve tentoonstelling Lucky Luke, de zingende cowboy uit Vlaanderen
- Curator festival: stefan schöning
- Commissaris tentoonstelling: Karl Van den Broeck
- Ceremonie Bronzen Adhemar / Vlaamse Cultuurprijs voor de Strip op 13 december
- Opleiding Beeldverhaal Sint-Lukas nodigt uit
- Jommeke baas op de beurs
Op het tweejaarlijkse stripfestival van Turnhout presenteert Stripgids twee tentoonstellingen. De eerste is gewijd aan de winnaar van de Bronzen Adhemar / Vlaamse Cultuurprijs voor de Strip. Die wordt in de loop van juni bekend gemaakt door Vlaams Minister van Cultuur Joke Schauvliege.
De tweede tentoonstelling brengt hulde aan Morris (1923-2001), de tekenaar van Lucky Luke die op 1 december 2013 zijn negentigste verjaardag zou hebben gevierd. De tentoonstelling zal daarna op reis gaan, in binnen- en buitenland.
Beide tentoonstellingen zijn een co-productie van Stripgids, het provinciale cultuurhuis de Warande in Turnhout en de erven Morris.
Lucky Luke
In een exclusieve tentoonstelling gaat Stripgids op zoek naar de wortels van Lucky Luke, de zingende cowboy uit Vlaanderen.
Lucky Luke is, samen met Kuifje, Asterix en De smurfen een van de populairste Europese strips. De avonturen van de ‘poor lonesome cowboy‘ houden als sinds 1947 drie generaties stripliefhebbers in de ban. Tekenaar Morris (pseudoniem van Maurice De Bevere) werd in 1923 geboren in Kortrijk en behoort tot de eregalerij van Vlaamse stripauteurs, samen met Willy Vandersteen, Marc Sleen, Jef Nys en Bob de Moor.
Uitgangspunt van de tentoonstelling is de vraag hoe een jonge tekenaar uit Vlaanderen in de jaren voor, tijdens en na de Tweede Wereldoorlog gepassioneerd raakte door de Amerikaanse mythe van de Far West, met cowboys, outlaws, indianen, sheriffs en pokerspelers. In de tentoonstelling wordt getoond hoe Europa al aan het einde van de negentiende eeuw in de ban is van de Amerikaanse cultuur. Dat Lucky Luke een ‘Vlaamse’ zingende cowboy is, is dus geen toeval.
Morris creëerde Lucky Luke in de jaren veertig van de vorige eeuw als parodie op de klassieke John Ford-westerns waarin de outlaws burgerlijke trekjes krijgen. In zijn strips zijn de outlaws (de Daltons!) anti-helden. Ook de archetypische cowboy Lucky Luke wordt van zijn voetstuk gehaald door… zijn paard. Door die parodiërende aanpak was Morris zijn tijd minstens tien jaar vooruit. Hij haalde zijn mosterd, zowel inhoudelijk als vormelijk, bij andere cultuurvormen zoals films en betekende op zijn beurt een onuitwisbare invloed op het westerngenre en de beeldvorming errond.
Curator van het festival wordt stefan schöning. Hij zal ook instaan voor het ontwerp van de
Lucky Luke tentoonstelling. Eerder ontwierp hij de scenografie voor de tentoonstellingen Belgium is Design in Grand Hornu Images, de Henry van de Velde Labels in de Lokettenzaal van het Vlaams Parlement en Belgium is Design in de Pinacoteca di Brera in Milaan. In 2008 werd hij verkozen tot designer van het jaar. schöning ontwierp onder meer de huisstijl van de Belgische spoorwegen, de nieuwe verkeerslichten van de Vlaamse overheid en in samenwerking met Giuseppe Farris de Lokettenzaal van het Vlaams Parlement.
Commissaris van de tentoonstelling is Karl Van den Broeck, freelance journalist.
Stripgids realiseert de tentoonstelling in samenwerking met de Warande. Daarbij wordt geput uit de collecties van het MAS, het MoMu en uit privé-collecties zoals die van de erven Bobbejaan Schoepen.
Na Turnhout zal de tentoonstelling onder meer te zien zijn in Lissabon en Łódź (Polen) in het najaar 2014.
Festivalprogramma
Op het Gala van de Vlaamse Strip wordt in een feestelijke ceremonie de Bronzen Adhemar / Vlaamse Cultuurprijs voor de Strip 2013 uitgereikt. Aansluitend worden de exposities over Lucky Luke en de laureaat geopend.
Zaterdag is een beursdag met voor alle smaken en leeftijden wat wils. De (oud-)studenten en docenten van de opleiding beeldverhaal van Sint-Lukas nodigen gasten uit, Brabant Strip houdt haar traditionele ruilbeurs en Jommeke zal meer dan een beetje baas zijn…
Het Stripgids festival Turnhout viert zijn 20ste editie sinds 1977 en gaat voor de laatste keer door in december. De editie van 2015 vindt plaats in mei.
Stripgids kwam begin 2013 naar buiten met nieuwe toekomstplannen onder impuls van voorzitter Christian Salez. ‘We zijn gewoon terug naar de essentie gegaan en onze krachten gegrepen , zowel van het festival, als van de wortels van het beeldverhaal in België en Vlaanderen.’
Stripgids heeft de ambitie de kwaliteiten en het onschatbare erfgoed van de Vlaamse strip internationaal te promoten door het gelijknamige tijdschrift, tentoonstellingen, het Vlaams Documentatiecentrum voor de Strip en het tweejaarlijkse Stripgids festival in Turnhout.
Voor vragen of meer info kan u terecht op onderstaande coördinaten.
Koen Van Rompaey
014/472 344
koen.vanrompaey@stripgids.org
www.stripgids.org
Geert De Sutter tuimelde de stripwereld binnen als assistent van Bob De Moor. Hij werkte mee aan reeksen als ‘Blake & Mortimer’, ‘Barelli’ en ‘Cori de Scheepsjongen’, alvorens onder eigen naam een carrière op te starten. Vaak maakt hij strips in opdracht, en bij ‘Post uit China’ is dat niet anders. In opdracht van de Nederlandse Mgr. Schraven Stichting verstripte De Sutter het leven van de man aan wie de stichting haar naam dankt. Die trok in 1899 als missionaris naar China, en werd in 1937 tijdens de Japanse bezetting om het leven gebracht, samen met acht andere Europeanen. Helemaal ontsnappen aan het ‘en toen – en toen – en toen’-syndroom eigen aan zo’n historisch-educatieve strip, doet De Sutter niet; de helderheid van zijn tekeningen en vooral de inventiviteit en leesbaarheid van zijn bladspiegels maken erg veel goed. A job very well done. (ZS)
Geert De Sutter
‘Post uit China’, Mgr. Schraven Stichting, 48 blz., €12.
***
]]>
Uitgeverijen kiezen er steeds vaker voor hun successen en klassiekers in integrale edities te bundelen. Ook de eerste vier albums van ‘Op zoek naar de tijdvogel’ (de ‘cyclus van de zoektocht’) zijn nu in één mooie hardcoveruitgave verkrijgbaar: ‘De hoorn van Ramor’, ‘De tempel der vergetelheid’, ‘De Jager’ en ‘Het ei van de duisternis’. Het eerste album dateert intussen van dertig jaar geleden, maar het fantasy-epos van Serge Le Tendre en Régis Loisel heeft nog niets van zijn kracht verloren. Wel kregen de eerste twee albums voor deze integrale een nieuwe inkleuring van de hand van François Lapierre (ook bekend van ‘Magasin Général’ en ‘De Grote Dode’).
In ‘Op zoek naar de tijdvogel’ komen onvergetelijke personages tot leven, zoals de onstuimige Hermelijn en de dappere ridder Bolster. Bovendien beheersen de auteurs de kunst een in wezen heel eenvoudig verhaal over vier albums te spreiden zonder dat het één moment saai wordt: ze slagen erin een wereld te creëren die de vlakheid van het papier overstijgt. Prachtige tekeningen, een episch verhaal en goed gedoseerde humor: een terechte klassieker. (AG)
Loisel & Letendre
‘Op zoek naar de tijdvogel (integraal) – eerste cyclus’, Dargaud, 224 blz., €39,95.
*****
]]>